Kategori: Makaleler

Gliserol Caiz mi? — Bir Sohbet, Bir Sorgu ve Vicdanla Başlayan Yolculuk Bazı sorular vardır ki, bir anda zihnimizi işgal eder ve cevabını bulmadan içimizi rahat ettirmez. Bu yazı da işte öyle bir soruyla başladı. Bir akşamüstü, çay demlenirken ve gün yavaşça akşama dönerken, iki arkadaşım arasında geçen bir sohbet beni uzun bir düşünce yolculuğuna çıkardı. “Gliserol caiz mi?” diye sordu biri, öyle sıradan bir merak gibi değil, hayatının bir köşesinde gerçekten cevabını aradığı bir mesele gibi… O an anladım ki, bu mesele sadece kimyasal bir maddenin helal olup olmamasıyla ilgili değil; vicdan, inanç, bilgi ve niyet gibi çok daha…

Açık Kapı Ne Kadar Yardım Yapıyor? Küresel ve Yerel Dinamiklerle Derinlemesine Bir Bakış Hayatta en çok ilgimi çeken şeylerden biri, bir konunun farklı yerlerde, farklı insanlar tarafından nasıl algılandığını keşfetmektir. Aynı kelimenin dünyanın bir köşesinde umut ve şefkat anlamına gelirken başka bir yerde yalnızca bir prosedür olarak görülmesi bana hep büyüleyici gelmiştir. “Açık Kapı” yardımları da tam olarak böyle bir kavram: Kimi için bir çıkış yolu, kimi için bir sosyal sorumluluk projesi, kimi içinse hayatı tamamen değiştiren bir dönüm noktası. Bu yazıda, Açık Kapı’nın ne kadar yardım yaptığını sadece rakamlarla değil, kültürel, toplumsal ve insani etkileriyle birlikte ele alacağız. Hem…

En Değerli Kan Grubu Nedir? Toplumsal Cinsiyet ve Çeşitlilik Perspektifinden Bir Bakış Kan gruplarının sağlığımızdaki etkisi ve önemi her geçen gün daha fazla dikkat çekiyor. Ancak “en değerli kan grubu” sorusu, çoğu zaman biyolojik ve bilimsel bir perspektiften ele alınsa da, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi dinamiklerle de bu konuyu düşünmek gerekir. Kan gruplarının toplumsal anlamda nasıl şekillendiği, toplumlar arasındaki eşitsizlikleri nasıl yansıttığı ve insanların bu konudaki tutumları oldukça ilginçtir. Bugün, kan grubu meselesini yalnızca biyolojik bir olgu olarak görmek yerine, toplumsal cinsiyet rollerinin, çeşitliliğin ve sosyal adaletin lensinden ele alacağız. Kadınların toplumsal etkiler ve empati odaklı yaklaşımının,…

Avrupa Şampiyonu İlk Türk Boksörümüz Kimdir? Kalplerin Ringindeki Zafer Hikayesi Bir hikâye anlatmak istiyorum size… Ter içinde, yürekle kazanılmış, yumrukla değil azimle yazılmış bir hikâye. Öyle bir hikâye ki, sadece ringte değil, insanın içinde yankılanıyor. Çünkü bu, bir boksörün değil; bir milletin “ben de başarabilirim” deyişinin hikâyesi. — Ringin Sessiz Kahramanı: Celal Sandal 1960’ların Türkiye’si… Tozlu yollar, yoksul mahalleler, ama içinde umut taşıyan bir genç: Celal Sandal. Henüz kimse onun adını bilmiyordu. Ama o, her sabah eline eldivenlerini aldığında gözlerinde aynı ışık yanıyordu: “Bir gün Türkiye’nin adını Avrupa’da duyuracağım.” O dönem, spor salonları bugünkü gibi donanımlı değildi. Ağırlık yerine taşlar,…

İzale-i Şuyu Davalarında Mahkeme Masraflarını Kim Öder? Tarihsel Bir Bakış Geçmişin İzinde: Toplumların Dönüşümü ve Hukuki Değişim Bir tarihçi olarak, geçmişe bakarken sadece olayları sıralamaktan çok, o dönemin toplumsal yapısını, hukuk anlayışını ve bireylerin bu yapılar içinde nasıl bir yer edindiklerini anlamaya çalışırım. Hukuk, tarih boyunca toplumların en önemli yapı taşlarından biri olmuştur. Birçok hukuk kuralı, o dönemin toplumsal, ekonomik ve kültürel yapılarından beslenerek şekillenmiş, zamanla evrilmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Bugün bile geçmişin izleri, modern hukuk sistemlerinde derin izler bırakmaya devam etmektedir. İzale-i şuyu davaları, özellikle mülk paylaşımı ile ilgili olan bu davalar, geçmişten bugüne çok önemli bir yer…

Huzurun Rengi Nedir? – Bir Filozofun Sessizliğe Yolculuğu Huzur… İnsan ruhunun en derin arzusu, sessizliğin yankısıdır. Ama huzur nedir? Ve onun bir rengi olabilir mi? Filozofun gözünde her renk, bir duygunun görünür hâlidir. Kırmızı tutkunun, siyah bilinmezliğin, beyaz masumiyetin simgesidir. Peki ya huzur? Belki de o, görünmez bir renktir; insanın iç dünyasında saklı, söylenmeden anlaşılır bir tondur. Bu yazıda “Huzurun rengi nedir?” sorusunu etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden inceleyerek bir düşünce yolculuğuna çıkacağız. Epistemolojik Başlangıç: Huzuru Bilmek Mümkün mü? Bilmek, görmektir der felsefe. Ancak huzur, ne tam olarak görülebilir ne de ölçülebilir. Bu yüzden epistemolojik olarak sorulması gereken ilk soru…

Gökyüzüne Ne Denir? Tarihin Aynasında İnsanlığın Sonsuz Yukarısıyla Diyaloğu Tarihçi olarak geçmişi anlamaya çalışırken en sık karşılaştığım şey, insanların göğe bakarken düşündüklerinin hep aynı olduğu gerçeğidir. Farklı çağlarda, farklı coğrafyalarda, farklı diller konuşulmuş olsa da; gökyüzü her zaman insanın merakını, korkusunu ve umudunu içinde barındırmıştır. “Gökyüzüne ne denir?” sorusu bu yüzden yalnızca bir dil meselesi değil; aynı zamanda bir tarih, bir düşünce ve bir medeniyet sorusudur. Çünkü göğe verilen isimler, bir toplumun dünyayı nasıl algıladığının aynasıdır. — İlk İnsanlardan Gök Tanrı’ya: Göğün Kutsal Anlamı İnsanın gökyüzüne bakışı, tarihin en eski dönemlerinden beri kutsallıkla iç içedir. Mezopotamya’da gökyüzü, tanrıların tahtı olarak…

Hani Gözlerin Varya Kim Söylüyor? Bir Şarkının Ardındaki Toplumsal Hikâye Toplumsal meseleler bazen bir şarkının sözlerinde, bazen de bir melodinin içine gizlenir. “Hani gözlerin varya…” dizesi de tam olarak böyle bir çağrışım yaratıyor. Bu söz, yalnızca bir aşk ifadesi değil; bakışların, duyguların ve temsil biçimlerinin toplumsal anlamını düşündürüyor. Peki, kim söylüyor bu sözü? Ve neden bu kadar içimize işliyor? Gelin, bu konuyu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet merceğinden birlikte inceleyelim. Bir Şarkının Söylediği, Bir Toplumun Yansıttığı “Hani gözlerin varya” ifadesi, ilk bakışta romantik bir duygunun dile gelişi gibi görünür. Ancak toplumsal cinsiyet perspektifinden bakıldığında, bu tür duygusal ifadelerin kadın-erkek…

Göce Diğer Adı Nedir? Antropolojik Bir Bakışla Kültürlerin Yolculuğu Bir antropolog olarak, dünyayı anlamanın en iyi yollarından birinin insanların hareketlerine, geçiş ritüellerine ve bu geçişlerin ardındaki sembolik anlamlara bakmak olduğuna inanırım. Göç ya da halk arasında bilinen adıyla göce, yalnızca fiziksel bir yer değişikliği değil, aynı zamanda bir kimlik dönüşümüdür. “Göce diğer adı nedir?” sorusu, bizi yalnızca dilsel bir keşfe değil, aynı zamanda kültürel sembollerin ve topluluk yapılarının derin katmanlarına da götürür. Göce’nin Diğer Adı ve Kültürel Anlam Katmanları Anadolu’nun farklı bölgelerinde göce kelimesi, “göç”ün yerel, halk ağzındaki bir türevidir. Kimi yörelerde “göçü” ya da “yolculuk” anlamında da kullanılır. Ancak…

Dağkapı Hangi İlçeye Bağlı? — Bir Mekândan Fazlasını Konuşmanın Zamanı Şunu baştan söyleyeyim: “Dağkapı hangi ilçeye bağlı?” sorusu, kulağa basit bir coğrafya sorusu gibi gelse de aslında geleceğin şehir anlayışını, yer kimliğini ve toplumsal aidiyeti tartışmak için mükemmel bir başlangıç. Çünkü artık hiçbir yer yalnızca bir nokta değil; her mekân, insanların nasıl yaşadığını, nasıl düşündüğünü ve nasıl bir gelecek hayal ettiğini yansıtıyor. Gelin, bu sorunun ötesine birlikte bakalım. Bugünkü idari düzene göre Dağkapı, Diyarbakır’ın Sur ilçesine bağlı. Ancak bu bilgi, asıl tartışmamız gereken şeyi –Dağkapı’nın gelecekte neyi temsil edeceğini– anlatmak için yalnızca bir başlangıç. Dağkapı: Geçmişin Kapısı, Geleceğin Laboratuvarı Dağkapı,…